Wednesday, May 27, 2020

धोरोम आरो बेनि मोन्दांथि


धोरोम। धोरोमा मा ? बेखौ मानो नांगौ ? धोरोम फालियाब्ला मा जायो ? बेनि नंगुबै महरा मा ? गोरबोआव बेरखांनाय बेयो माखासे सोंलुफोर। जायनि फिननायफोरखौ गोथौयै फोरमायदों सारनित्य क्रिया बिजाबाव। जाय बिजाबाव धोरोम सोदोबनि थाथाय आरो नंगुबै मोन्दांथिनि सोमोन्दै फोरमायदों, बेयो बेसे समाइना आरो फालिनो गोनां, सैथो आरो गोथार लामा दिन्थिगिरि। जाय बिजाबा गुरुदेब कालिचरण ब्रह्मखौ सोरांनि लामा दिन्थि दोंमोन।
धोरोम। बे सोदोबा बेसेबां बेसेन गोसा, बेसेबां गोथौ आरो बेसेबां गुवार ? मा नोंथांआ माब्लाबा हारसिं सिरियै बिजिरना नायदोंना ? माब्लाबा नोंथांनि गोसोआव बेबायदि सोंलुफोर बेरखांदोंना ? बेरखाङाखैब्ला बे रायथाइनि गेजेरजों धोरोमा नोंथांनि गोसोआव जायगा मोनगोन, बेयो आंनि मिजिं। आरो माब्लाबा धोरोमनि सोमोन्दै बिजिरफेरदोंब्ला, बेयो नोंथांनि बेसेबां आंगो ? नोंथाङा धोरोमखौ बेसेबां आंगो खालामनो हादों ? बेखौबो गावनो बिजिरोब्ला मोजां जागोन। मानोना बेफोर सोंलुआ नोंथांनि गोसोआव जायगा मोनबायब्ला बेनि फिन्नायआबो थारैनो थाथारगोन।
नोंथांनि गोसोआव धोरोमा माबायदि महर मोन्दों नोंथांआसो मोजाङै मिथिगोन। आं आंनिआव माबायदि महर मोन्दों आं मिथिगोन। आंनि गोसोआव जायगा मोननाय बै समायना, सैथो धोरोमखौ आं नोंथांनो फोरमायदिनि- माखासे धोरोमारि बिजाब आरो गेदेमा धोरोम गुरु आफामोननि फोरोंनाय आरो आसि दिन्थिनायजों दाफुंजानाय बै धोरोमा जोबोर समायना, जौसिन सैथो, गोथौसिन सानस्रि गोनां आरो आबुङै फालिनो गोनां। जाय धोरोमाव जोनोमनि आरो जिउनि थांखि, मावनांगौ हाबानि गियान आरो जिउनि जाफुंसारनाय बायदिफोरा हाबनानै दं।
अगियान महरै जोनोम मोननानै सुबुङा मिथिंगानि, हादोरनि, समाजनि आरो न’खरनि बायदि रोखोम थासारिजों देरबोयो। बिमा-बिफाजों लोगोसे न’खरनि देरसिन सुबुं आरो समाजनि दैदेनगिरिफोरनि आसार आखुनि गोहोमजों सासे उन्दै गथ’साया गावनि आथिंआव गसंनो बिग्रायखांनाय लाइमोन जिउ मोनफैयो। बेनि उनाव समजों लोगोसे जिउखुंनानै सानसे समाव रुंसारि जालाङो। लाइमोन जिउसिम सासे गथ’साया जाय थासारि आरो जाथाइफोरजों मोगा-मोगि जानानै देरबोदों, बेनि सायावनो बै सुबुंनि इयुनाबो सोनारो। आरो बेयावनो समाजनि इयुनाबो सोनारो। इयुननि महरा माबायदि जागोन- बेयो बै समाज, न’खर आरो हादोरनि देरसिन सुबुंफोरनि गोसो आरो मावबोनाय हाबाफोराव बेसेबां धोरोमा लोब्बा जानानै दं बेयो सोनारो। मानोना जेबो रोङै गथसाखौ बेसोरनो फोरोंगोन, लामा दिन्थिनानै होगोन। सासे गथ’सानि गोसोआरि, मेलेमारि, सोलेरारि आरो आखल-आखुजों लोगोसे सुबुंथियारि गुनफोरा थोंजोङै बिनि सोरगिदिं मिथिंगायारि आरो समाजारि थासारिआवनो गोबांसिनै सोनारो। आरो बे थासारिआनो बेनि बिथा जानानै थायो। बेनिखायनो संसारनि सुखु गोजोननि बाथ्राया जोनोमनिफ्राइ रुंसारि जाजासिमनि गासै थाखोनि सुबुंनि बैसो, धोनि-गोरिब, गोरों-रोङै गासैजोंनो लोब्बा जानानै दं। बे समाव नोंथाङा धोरोमनि महरा मा जानो हागौ इसे सानहाबदोंना? आं फोरमायनि- धोरोमा मोनसे खान्थि, जायनि दारै बे मुलुग-संसारा गोजोन आरो गेबेङै थांनानै थायो आरो रैखा मोनो (सा. क्रि.)। बे खान्थि आव हाबनानै दं सुबुंनि जिउनिथांखि आरो मावनांगौ हाबा। समाजनि गेदेमा सुबुंफोरा धोरोमनि बे गोथार बोसोनफोरखौ फालियालासे गावनि थासारिनि मुखा गाननानै आनज्रायनानै थायोब्ला समाजनि-गावनि जोबस्रांनायनि जाहोनखौ सोरजिनानै लागोन। बेखौनो अधोरोम बुंनाय जायो। जाय समाजआव गेदेमा सुबुंफोरनि सिगांआव गोग्गायै अधोरोमा जायगा मोनो, बे समाजा गावनि जोबस्रांनायखौ बरायनानै लायो। जाहोनाव महाभारतनि कुरुक्षत्र बायदि गिख्रंथाव दावहाया जादोंमोन-जेराव भिष्म, द्रोणाचार्य, क्रिपाचार्य, महाराजा धृतराष्ट्र मोनबायदि गेदेमा सुबुंफोरा गाव गावनि गोसोनि जाफुंनायनि थाखाय धोरोमनि अलखद समावबो सिरियै नोजोरबोआरि जानानैल’ थानायनि थाखायनो। गोबांखेब खावलायनायावबो अगियान महरनि महाराजा धृतराष्ट्रआ सैथोखौ नुनो हायाखैमोन आरो न’खरनि सुबुंनोनो न्याय होआलासे थादोंमोन- गावनि गोसोनि जाफुंनाय आरो फिसाज्ला अनफावरि गोसोनि बोख्लेंनायजों गोदोसोनानै धोरोमनि हाबाखौबो रेजें साननानै लादोंमोन। अधोरोमखौ मिथिनानैबो बोजबनो गोसो गैयामोन आरो गावनि मावनांगौ हाबानिफ्राइ गोजान जाना थादोंमोन। मुंआवल’ बयखौबो समान अननायानि बाथ्रा बुंदोंमोन। असैथोखौनो गावनि धोरोम सानफ्लांदोंमोन।
सासे सुबुंआ मुवायारि सोलेरजों लोगोसे जोबस्रां रोङै महरनि जिउजों गोथां जानानै थायो। मुवायारि सोलेर गोनां बे जिउनो सोलेर फोथांनानै लाखिनो थाखाय आदारनि गोनांथि जायो। बे मुवायारि सोलेरनि थाखायनो गोसोआ सोमजिखाङो, जेराव सोलेरनि मोनबा गियान अंगफोरा लोब्बा जाफानानै दङ। सोलेरारि आयदानि गासैबो रादाबफोरा गोसोआव बेरखां फैयो। लोगोसे जोबस्रां रोङै जिउआबो बे गोसोआवनो जाखांफैयो। गीतायाव बेखौनो गंसे गराइ गारिजों फोरमायदों जेराव गारि सालायग्रा सारथिखौ गोसो आरो बेयाव गाखोनानै थानाय बिगोमाखौ जिउजों फोरमाइदों। जायनि जिउआ उन्दुनानै थायो बे सुबुंनि गोसोआ जायखौ लुगैदों बेखौनो मावो जेरै सारथिआ गोसोबायदि सालायो। सुबुंनि थाखाय गावनि गोसोखौ दबथायनाया बयनिबो थाखाय गोरलै नङा। बेनिथाखाय गोबां नाजानाय थानांगोन। जेराव माब्लाबा गोसो आरो जिउनि (आत्मा) गेजेराव दावहाबो जायो। गोसोनि बे दावहायाव जाय देरहागोन बेबायदिनो महर मोनगोन बे सुबुंनि बिजिरनाय आरो हाबाफोरा। गुबुन नोजोरजों गोसो सिंआव जानाय बे दावहाया धोरोम-अधोरोम, सैथो-असैथो, न्याय आरो अन्यायनि गेजेराव जानाय मोनसे दावहा। सुबुंनि गोसोआ सोलेरारि आरो मिथिंगायारि गोहोनिफ्राय बेरखांफैयो- जाय अराइथा नङा। बिनिखायनो बेयो असैथो । मुवारारि सोलेरखौ गोथां महर होगिरि बै जिउआसो सैथो आरो अराइथा जोबस्रां रोङै। थुंगेनाय गैयै। जायनि जिउआ सिरिमोननानै थागोन बियो अगियान महरनि गोसोखौबो धोरोमनि लामायाव लाबोगोन। आरो जायनि गोसोआ मिथिंगानि मुवायारि बोगथाबनाय आरो सोलेरारि गोजोननायआव नांथाबनानै गोग्लसोनाय, बियो अधोरोमनि लामाखौसो माजां मोनो। गोसोनि बायगर आखुखौ सामलायनो हायोब्ला बेयो सासे सुबुंनि बयनिख्रुइबो साबसिन लोगो आरो जुदि सामलाइनो हायाब्ला लोगोसेयैनो देरसिन सुथुरबो (गीता)। गोसोखौ दबथाइनो हायाब्लानो दुखु मोननाङो। आरो गावनि गोसोखौ दबथाइनानै मावनांगौ हाबाखौ आबुङै बावसोमनायजों मावफुंनो नाजानायानो धोरोमनि हाबा।
संसाराव जोनोम मोननाय सासे सुबुंहा मा थांखि दं- बेनि सोमोन्दै नोंथांआ मा मिथिगौ ? जुदि गोबांद्राय गोथौनि बाथ्राखौ मिथियाब्लाबो गावनि, न’खरनि, समाजनि, हारिनि, हादोरनि मोजां हाबा मावनांगौ, बेखिनिखौ मिथिथारगोन। बेफोरबो धोरोमनि बोसोनजों मावनां हाबाफोर जाय नोंथांनि जिउनि जाफुंसारनायनि थाखाय गोनां। बयनिख्रुइबो गोथारसिन आरो मावथारनो गोनां नंगुबै हाबाया जाबाय-गोसोनि फिथाइआरि हाबिलाफोरखौ एंगारनानै गोरबो बावसोमनाय सानथिजों गावनि मावनांगौ हाबाखौ इसोरनि बोसोन साननानै मावनाय। बेनिख्रुइ देरसिन हाबा जेबो गैया। जाय हाबाया जिउ मोनसेखौ जिउमाजों लोगो मोनहोयो।
जिउनि हान्थिनाय लामायाव गोबां हाबाफोरखौ मावनो थाखाय मावनां हाबानि गियान थानांगौ। जायफोरखौ सम आरो थासारिजों गोरोबनानै मावफुंनो नांगौ। माब्लाबा गोसोआव एबा थासारिआ एरैबादि जायो जेराव मोनसे धोरोमनि हाबाखौ मावफुंब्ला गुबुन मोनसेखौ अधोरोम खालामनाय जायो। बे समाव सुबुंआ मिथिनांगोनदि बे समाव बिनि सिगांग्रो मावनांगौ हाबाया मा। बेयो मिथिनांगोनदि- सासे सुबुं एबा मासे दाय गैयै जिबखौ साजा होनाया अधोरोम नाथाइ दायगोनां सुबुं एबा जिबखौ खान्थि बायदियै साजा होनाया धोरोमनि हाबा। सम आरो थासारि बायदियै मावनांगौ हाबाखौ फिथाइनि हाबिला गैयालासे मावफुंनायाव जिउनि जाफुंसारनाय दं। गोसोआरि सानबोलावरिफोरा गोबां समाव सासे सुबुंखौ गावनि मावनांगौ हाबानिफ्राय जानगार होनो नाजायो आरो सुबुंनि गोसोखौ लोरबां खालामो। बे समाव गावनि मावनांगौ हाबाखौ मोजाङै सिनायनाया गोनां। गावनि मावनांगौ हाबाखौ सिनायनो हायाब्लानो गोरोन्थिखौ मावफ्लाङो आरो गोरोन्थि हाबानि थाखायनो उनदाहा जानाङो। नाथाइ जाय सुबुङा सिगांआवनो गोरोन्थिखौ नुखायो बियो माब्लाबाबो बेबादि हाबा मावा जायनिथाखाय उनदाहा जानो गोनां जायो। बिनिखायनो गोथार गोसोजों सैथोखौ बोजबनानै लानांगौ आरो गावनि मावनां हाबानिफ्राइ गोजान जानो नाङा। धोरोमनि रैखानि थाखाय गावखौ बावसोमनायनिख्रुइ देसिन जेबो हाबा गैया।
नाथाइ मुंआवल’ धोरोम आरो सोरनिबा नारसिननायाव, माबा फिथाइ लुगैनानै धोरोमनि हाबा मावनाया धोरोम जाया। बेखौ जाफ्लानाय होननानैसो बुङो। सासे सुबुंआ जेखौखि धोरोमनि हाबा मावा मानो जुदि गावनि गोसोखौ दबथाइनो हायाब्ला बेयो आबुं जाया। अगियान सुबुंफोरा गावखौनो गोगगानानै लायो आरो इसोरखौसो दायनिगिरि सानो। जेराव गाव जेबोखौनो सारजिनो हाया। सुबुंआ गावनि हाबाखौ मावनायनि थाखाय मोनथाइ दं; नाथाइ बेनि फिथाइनि सायाव नङा। फिथाइखौ इसोरासो होगोन।  मोजां हाबा मावोब्ला थारैनो फिथाइखौबो मोनगोन। जेरै हाबा एरै फिथाइ। बेनिखायनो सासे सुबुंआ फिथाइनि हाबिलाखौ नागारनानै गावनि मावनांगौ हाबा साननानैसो मावनांगौ।
बे संसारनि मोनसेल’ सैथोआ जाबाय धोरोम –जाय बयनिबो आंगो। गुबुनफोरा मुंआवल’ धोरोम आरो अराइथा नङा।  धोरोमा बेनिखायनो मोनसे खान्थि, जाय सुबुंनो सुखु-गोजोन होनो हायो। जाय सैथोखौ दिन्थिनानै होनो हायो। जाय सुबुंनो न्याय होनो हायो। जाय सैथो, गोथार आरो गोथां। जाय सुबुंनि गोरबोआव नंगुबैखौ बोजबनो आरो मावफुंनो थाखाइ गियान बेरखांहोनो हायो, जाय गोसोनि खोमसिखौ जोबस्रां होनानै सैथो आरो गोथार गियान सोमजिहोनो हायो। जेराव सैथो गियान बेरखांनानै आत्मानि जौगानाय जायो। जाय सुखु-दुखु आव समानै बाहागो लायो। जेराव खैफोदआव गोग्लैनायखौ मदद खालामनाय, अगियानखौ सैथो गियाननि सोलोंथाइ होनाय, जिब-जुनातफोरखौ अननाय आरो गोसो-गोरबो-सोलेरजों लोगोसे सोरगिदिं मिथिंगाखौ गोथार, थाजिम आरो साखोन-सिखोन लाखिनायनि सानस्रि दं। जाय हाबानि दारै मुगुननि मोजां जायो। बेनो सैथो धोरोम। बे धोरोमनि बेखेवथिआ जोबनो गैया, फोरमायनानै फोजोबनो हाया। जाय बे धोरोमखौ गोथौ गोरबोजों मोन्दांनानै आंगो खालामनो हादों बेयो सासे गेदेमा सुबुं। नाथाइ जाय सैथो धोरोमनि मुखा गाननानै गोगगानायजों हाबा मावो बेयो सासे फोथाइखेबस’ सुबुं। बेयो धोरोमखौ मिथिनानैबो गोबां खेब गोसोनि बोख्लेंनायाव आन्दाय बायो। असैथोखौ सैथो, अन्यायखौ न्याय आरो अधोरोमखौ धोरोम साननानै लायो। मानोना बेयो सोलेरारि आरो मुवायारि गोजोननायनि बोगथाबनायनिफ्राय आबुङै उदां जानो हायाखै। बे बादि सुबुंनि गियानआ आस’खान्दा। आरो आस’खान्दा गियानआ खैफोदगोनां। बेनिखायनो नंगुबै धोरोमखौ सिनायनानै आरो गोरबोजों मोन्दांनानै हाबा मावनाय बायदि मोजां जेबो गैया। ॐ ||
 (बे लिरबिदांखौ गुरुदेबनि बोसोन, श्रीमत् भगवद् गीता बिजाब, सारनित्य क्रिया बिजाब आरो माखासे सोमोन्दो थानाय लिरबिदांनिफ्राइ थुलुंगा मोननानै लिरनाय जादों। ॐ)
--------⍟⍟⍟--------
-रनसाइगिरि ब्रह्म

Monday, May 18, 2020

धोरोम आरो यज्ञ

धोरोम आरो यज्ञ
(मोनसे सावराइथाइ)
-रनसाइगिरि ब्रह्म, काजियामाटि, अदालगुरि
ब्रह्म धोरोमनि सानस्रि बायदियै धोरोमनि बुंफुरलु आ जाबाय हमथानाय एबा रैखा खालामनाय। जायनि दारै हमथानाय एबा रैखा खालामनाय जायो बेनो धोरोम। फारसेथिं यज्ञ सोदोबनि ओंथिआ जाबाय हाबा मावनाय। इसोर गोजोननाय गासैबो गोथार हाबाफोरानो जाबाय यज्ञ। बे मोननै सोदोब- धोरोम आरो यज्ञ बेखौ बिजिर-बिजिर नायनानै मिथिनानै हाबा मावलांनाया सासे सोदोमस्रि मोननाय सुबुंनि थाखाय जोबोर गोनांथार।

 धोरोम – थामहिनबा जायनि दारै बे मुलुगआ हमथाजादों –गोजोनै सोलिगासिनो दं एबा अलखदआव गोग्लैआखै अलखदनिफ्राइ रैखा जादों बेनो धोरोम होननानै सास्त्रआव फोरमाइदों। दानिआ मुलुगआलाय माजों हमथाजादों एबा सामलाइ जादों। बेफोर जाबाय हा, दै, बार, अर, अख्रां, अखाफोर, हाथर्खि हाला आरो सान। बे मोन स्नि मुवाजोंनो मुलुगआ सामलाइ जादों। गुबुन फारसेथिं नायहरदो- बे बुहुमाव जिउ जिबिफोरा माजों हमथा जादों एबा सामलाइ जादों। बेयो जाबाय गासैबो जिबिफोरनि गावबा गाव थिखानाय मोनफा मोनफा गोथार एबा गेबें आखुफोरनि दारै। जेरै बिफां-लाइफांफोरनि आखुथाइ (धोरोम) आ साननि सोरां रोदानि हेफाजाबआव दै आरो कार्बन-डाइ-अकसाइड गेसखौ बोनानै लानानै अक्सिजेन गेस एंगारनाय, जाय गेस आ जिउआरिफोरनि थाखाय गोनांथार। आदारनि थाखाय जिउआरिफोरा लाइफांफोरनि सायाव सोनारदों। बेबायदिनो गुबुन मोनसेआ गुबुन मोनसेनि सायाव सोनारलायदों जायखौ बिगियानआव आदार जिनजिरि होननानै बुङो। बेफोर जाबाय मोनफा मोनफा गेबें आखुथाइफोर जायनि दारै बे बुहुमाव जिबफोरा गावजों गाव सोनारलाइनानै थांनानै दं आरो बे गेदेर खान्थिखौ जाफुंहोनाय बै जिबफोरनि गेबें आखुथाइफोरानो जाबाय बिसोरनि गुबै धोरोम। धोरोम सोदोबआ रावजोंबो सोरजिजानाय खान्थि नङा। बेयो मुलुगमानि जोनोमजोंनो फैफाखानाय मोनसे खान्थि। खालि बेखौ माखासे गेदेमा धोरोम गुरुफोरा संदाननानै गावसोरनि फराइसंनायनि गेजेरजों मोनदांनो हादों आरो सुबुंफोरनि गेजेराव फोसावनानै गालांदों। बे बायदि सोरजिजों फैफाखानाय खान्थि एबा धोरोमखौ बिफां-लाइफांफोरा फालिबोगासिनो दं। जिउ-जिबि, दावसिन-दावलाफोरा फालिबोगासिनो दं। नाथाइ मुलुगनि जौसिन जिबि सुबुंमाहारिआ बे धोरोमखौ बेसेबां जखासिम फालिदों। बे सोंलुनि फिननायखौ सावरायनायनि सिगां बिजिरनो लानाय यज्ञ सोदोबखौ मोजाङै बेखेवनानै लाग्रोनि।

यज्ञ सोदोबनि ओंथिआ जाबाय इसोर गोजोननाय हाबा। बिदिब्ला इसोरालाय मा मा हाबा मावोब्ला गोजोनो। जों मिथिगौ बे मुलुगमाखौ सासे इसोरआनो सारजिदों। बे मुलुगखौ सोरजिनाया इसोरनि खान्थि। बेखान्थिखौ फालिनायानो धोरोम आरो धोरोमखौ फालिनायानो इसोर गोजोननाय हाबा आरो बे हाबायानो जाबाय यज्ञ। अब्ला बबे बबे हाबाया धोरोमनि हाबा मावनाय जायो- ओंखाम उखैनाय सुबुंखौ आदार होनाय, दैगांनाय जिबिनो दै होनाय, खैफोदआव गोग्लैनाय सुबुंखौ रैखा खालामनाय बायदि बायदि जिबि अनसाइनाय हाबा बेफोर गासैबो मानफा मोनफा धोरोमनि हाबा; मोनफा मोनफा यज्ञ। गुबुनराव आव बे यज्ञखौनो humanity होननानै बुंनाय जादों। अब्ला बे धोरोमाव humanity आबो हाबफानानै दं। सास्त्रआव बुंनाय दं अराव गोदै गोथाव मोदोमफ्रु आरो मिलौहाब मुवा होनानै आहुति होनाया मोनसे गाहाय यज्ञ आरो बेखौ बयबो फालिनाया गोनां। दानिया अराव आहुति होनाया धोरोम फालिनाय हाबा जायो ना जाया बिजिरनानै नायदिनि। सास्त्रआव फोरमायदों सानफ्रोमबो फुं आरो मोनाबिलिआव यज्ञ होबाय थायोब्ला यज्ञनि उखुन्दैजों बारआ सोदां जायो जाउनाव गोथार जोमै सोमजियो आरो बे गोथार जोमैनि अखाजों गोथार फिथाइ सामथाइ गांसो रजनानै गासै जिउ जिबिफोरा राफोद गोख्रों जायो। बेनि अनगायैबो गोर्बोआ गोथार जानानै बिबेख सोमजिखाङो। जिउ-जिउमा गुबुन नङै गियानजों गोजोनै थानो हायो।

बे बाथ्राफोरखौ बिगियाननि नोजोरजों बिजिरनानै नायदिनि। International Journal of Innovative Research in Science and Engineering आव फोसाव जानाय मोनसे research paper  आव फोरमायनाय बादिब्ला यज्ञाहुतिनि हाबा मावनाय समाव माखासे हाइड्रकार्बनफोर आरो जेथो गोनां जिबआरि मुवाफोरनि खामनायनि जाउनाव फर्मेलडिहाइड, एसिटिक एसिड, आरो फरमिक एसिड मुंनि माखासे गेस सोमजियो। फर्मेलडिहाइड आ मोनसे रोखोमनि गोहोगोरा Antiseptic आरो Disinfectant मुवा। बेयो यज्ञाहुतिनि सामाव सोमजिनाय दैखफनि मददजों बारआव थानाय बेक्टेरियाफोरखौ फोजोबस्राङो आरो जिउसा गैयै खालामो। फारसेथिं एसिटिक एसिड आरो फरमिक एसिड आ जाबाय गोख्रों Disinfectant । जायनि थाखाय बेयो उखुन्दैजों बिलांनानै फिथाइ-सामथाइ आव एम्फौ जानायखौ होबथानो हायो। बेजों लोगोसेयैनो सोमजिफानाय उखुन्दैखौ आनजादनि गेजेरजों Antiseptic आरो Antibiotic गोहो गोनां होननानै मिथिनो मोन्दों। बेनि अनगायैबो यज्ञ होखांनायनि उनाव बिसगोनां गेसफोर जेरै- सालफारडाइ अक्साइड, नाइट्रास अक्साइड, नाइट्रजेन अक्साइड बायदिफोरखौ 51% निफ्राइ 60% जौखोन्दोसिम खमाइनाय नुनो मोन्दों। बेनिफ्राइ जों फोरमान मोनबाय अराव यज्ञाहुति होनायनि गेजेरजों जिबिनि मोजां हाबा मावनाय जायो। बेखायनो बेयो मोनसे गाहाय धोरोमनि मावथारनो गोनां हाबा। गाज्रि गेसफोर आरो जिउसाफोरआ फोजोबस्रां जानायनि जाउनाव नखराव बेराम आजारआ खम जायो आरो देहा-सोलेरा थाजिम जायो।

बेनि अनगायैबो दानिया नोजोर होबावदो -कारनि गुनखौ। सास्त्रआव बुंदों कारआनो इसोरनि गोदैसिन मुं। -कारखौ गाबज्रियोब्ला जेरैबादि गुथाल सोमजिहोनो हायो गुबुन सोदोबआ हाया। बेयो जेरैबादि थैखौ गोसारहोनो हायो गुबुनआ हाया। गोथौयै फराइसंनायनिफ्राय मोनथिनो मोनजोंदि- जिहेतु सोदोबआ अ, उ आरो म बे मोनथाम हांखोनि रंसारथिजों दाजानाय- बे मोनथामबो हांखोआ मोनफा मोनफा गुन दं। हांखोनि रिंसारथिखौ बोयोब्ला बेयो जोंनि उदै-उथुमाइ बाहागो आव मोनसे रोखोमनि गुथाल (vibration) सोमजिहोयो। बे गुथालआ जोंनि सोलेरनि उदै-खोन्दोआव थानाय गुबुन गुबुन रोखोमनि अंग-अंगसाफोर, सिंआरि जिरिहोग्रा बिथोबफोरखौ (Endocrine glands) सांग्रां खालामो, राफोद खालामो। नैथिआव हांखोनि रिंसारथिखौ बोयोब्ला बेयो बिखा-समफ्ल खोन्दोआव गुथाल मावखांनाय (Vibration) सोमजिहोयो। बे गुथालनि जाउनाव बिखा-समफ्ल खोन्दोआव थानाय अंग-अंगसाफोर आरो सिंआरि जिरिहोग्रा बिथोबफोरखौ (Endocrine glands) सांग्रां खालामो। जोबथारनायाव हांखोनि रिंसारथिखौ बोयोब्ला बेयो जोंनि खर बाहागोआव गुथाल सोमजिहोयो आरो खर बाहागोआव थानाय सिंआरि जिरिहोग्रा बिथोबफोरखौ सांग्रां खालामो। बेनिखायनो सोदोबखौ गोलावै बोहाबोब्ला देहानि मोनथामबो खोन्दोनि अंगफोरा राफोद आरो सांग्रां जायो आरो देहानि मोनफ्रोम सिंआरि आरो बायजोआरि अंगफोरा राफोद जानानै मोजाङै हाबा मावो आरो गियान बेरखाङो। मेलेमा राफोद जायो, गोथौ-गोथौ बाथ्राफोरखौ सानखांनो हाग्रा, बाजिरनो हाग्रा जायो। बेनि अनगायैबो सोदोबनि दारै थैआव अक्सिजेननि बिबांआ बांनानै गायै देहाया थाजिम जाखाङो, बोलो जाखाङो। इसोरनि बोसोन एबा होखानाय खान्थिखौ मोजाङै मावफुंनो हायो।
दानिया सिगांआव बुंथिबोनाय सोंलुनि फिननायखौ सावरायदिनि। मुलुगनि जौसिन जिबि सुबुंमाहारिआ बे धोरोमखौ फालिदोंना.....? थों जोङै बुंनांगोन फालिआखै। फालिदोंब्ला जोबोर खम जौखोन्दोनि सुबुंफोरालसो फालिदों। फोथाइथिनि बिथिंआव नायोब्लाथ आरोबाव गोबां फारागथि दं। खायफाया सानो आंनो साबसिन धोरोम सिबिआरि, आंजों लोगोआव इसोरआनो दं। खायफाया सानो इसोर फोथायनानै मा मुलाम्फा, खायफाया गोख्रै एक्सन खालामग्रा मोदायफोरखौ थैथां गिनायजों सिबियो। खायफाया सानो आं दानहोगोन, आं यज्ञ होगोन, सुबुंफोरा आंखौ साबसिन मोजां मोनगोन। बायदि बायदि। नाथाइ बेफोर बायदि साननाय फोरा गासैबो अगियान असुर आखुनि सुबुंफोरनिसो होननानै भागवद् गीतायाव बुंदों। श्री कृष्णआ अर्जुननो फोरमाइदों- असुर आखुनि मानसिफोरा सानो दिनै आं बेसेबां रां खामायदों आरो आं हास्थायनाय बादियै आं मोनबावगोन। दिनै एसेबां आंनि आरो इयुनाव गोबां बांबाव गोन। बेयो आंनि सुथुर आरो आं बेखौ बुथारबाय आरो आंनि गुबुन सुथुरफोराबो बुथारजाबावगोन। आंनो गासैनिबो इसोर। आंनो रंजाग्रा। आंनो आबुङै जाफुंसारनाय, गोहो गोरा आरो सुख सान्ति। आंनो धोनिसिन सुबुं, गोजौ थाखोनि मानिनां बाहागिफोरजों बुंफबनाय। बेयाव आंबायदि गोहोगोरा रावबो गैया। आं यज्ञ होगोन, आं दान होगोन आरो आंनो रंजागोन बे बायदियै बेरोखोमनि सुबुंफोरा अगियानजों फिदिंजायो। बेबायदिनो बायदि बायदि सिनथाफोरजों आसुं आबुं जाहोजानाय आरो जें जाबोर गोनां हाबाजों खानानै दोनजानाय, बिसोरो इन्द्रिय लुबैनायखौ गोजोन होनायावनो नांथाबो आरो फाफनि नरकआव गोग्लैसोयो। गावखौनो साबसिन होननानै साननानै लाग्रा आरो दुथां सुबुंफोरा धोन आरो मान-सनमाननि निसायावनो सिथाबनानै, बिसोरो दुगाजों मुंआवल यज्ञ होयो। बिसोरो नेमखान्थिनि मथे यज्ञ होआ। अहंखार, बोलो, देगानाय, लुगैनाय आरो रागाजों फिदिंजानाय असुर आखुनि सुबुंफोरा इसोरखौनो हिंसा जायो, जाय गावनि सोलेरावनो थायो आरो गुबुननि सोलेरावबो थायो। बिसोर थार सैथो धोरोमखौनो नेवसियो।  बिसोर हिंसा जाग्रा, गाज्रि आखुनि आरो गाहाइसिन थाखोनि सुबुंफोरखौ लैथोबादियाव थानाय असुर हारिनि फोलेरावनो आं जेब्लाबो दोनहरबाय थायो। हे कुन्तिनि फिसाज्ला अर्जुन- बिसोर आदुवा सुबुंफोरा असुर फोलेराव गले गले जोनोम लाबाय थानानै आंखौ मोनहैनो हाया आरो बिसोर मुगै जाथाव थासारिआवनो थाबाय थायो  
अब्ला जों सिगांनि सावरायनायाव मा मोन्दोंमोन। गिसोर गोजोननाय हाबाफोरानो गासैबो यज्ञ। आरो बे यज्ञखौ मावफुंनायानो धोरोम सिबिनाय जायखौ मावाब्ला फाफ जायो। अहंकार गोसोआ जोंनो सैथो लामाखौ आन्दाय होनानै दोनो। जोंनि सोरगिदिंथानाय मुवा बेसादफोरखौ इसोरआनो सोरजिखानाय बेखौ नोंनि आंनि होननानै आन्दायनानै थानो नाङा। बेफोर गासैबो नों आंनि मददनि थाखायसो। जोंनि मोजां हाबाफोरखौ इसोरानो नुहरबाय थाखायो। बे मोजां हाबाफोरखौ सुबुंफोरजों नायसन जानायनिख्रुइ बेजों (इसोरजों) नायसन जानायासो गोनांसिन। धोरोमा जोंनि बयनिख्रुइबो साबसिन लोगो जाय जोंखौ जोनोमनिफ्राय लानानै इसोरनि खाथिसिम लामा दिन्थिनानै लोगोआव लांफानो हायो गुबुनखौ हाया। बेनिखायनो नंगुबै धोरोमखौ बोजबनानै फालिनांगौ।

ॐ सान्ति  :  ॐ सान्ति  ॐ सान्ति :

सहाय लानाय- AGNIHOTRA- A non-conventional solution to air pollution, by P.K. Sharma , A .Ayub, C.N. Thripati, S. Ajnavi , S.K. Dubey;  IJIRSE